(035) 624 11 81

Alfaprofilering

Alfa op het Gymnasium  
In deze tijd van digitalisering en technocratisering zijn de alfa-vakken in de verdrukking geraakt. Soms lijkt het alsof alleen een bèta-profiel een leerling gelukkig kan maken. Wij weten dat dat natuurlijk niet zo is. Niets kan een mens meer gelukkig maken dan zijn medemens in zijn culturele verscheidenheid op een talige manier te leren kennen. Taal doet ertoe. Zonder taal geen inhoud. Zonder taal en literatuur geen begrip. Taal en geesteswetenschappen zijn via een lange gymnasiale traditie met elkaar verbonden. Wij vonden het tijd om die verbondenheid weer eens voor het voetlicht te brengen. Dat vergt inspanning. We moeten onze motivatie opnieuw onder de loep nemen. We moeten oude thema’s omwille van hun brede belang opnieuw leven inblazen. En niet in het minst moeten we onszelf kritisch onderzoeken. Hoe verhoudt ons toenemend praktisch ingesteld talenonderwijs zich tot het belangrijke aspect van de Bildung.


 
Gert Biesta: Het prachtige risico van onderwijs 
In de aanloop naar dit schooljaar, waarin wij ons richten op Alfa en goed Alfa-onderwijs, lieten we ons inspireren door de Nederlandse pedagoog en filosoof Gert Biesta en zijn in 2014 verschenen boek The Beautiful  Risk of  Education. Het boek is inmiddels vertaald door René Kneijber en het is bekroond met de Outstanding Book Award door de American Research Administration.
 
Biesta stelt dat we in al onze onderwijsactiviteiten altijd in 3 domeinen aan het werk zijn, te weten het kwalitatieve, socialisatie en subjectieve domein. In het kwalitatieve domein gaat het over het overdragen en verwerven van bepaalde kennis, vaardigheden en disposities.
Kinderen raken gekwalificeerd om iets te doen. Ze leren rekenen en schrijven, of maken zich bepaalde constructies eigen.
 
Maar het onderwijs gaat ook over inwijding, ofwel socialisatie. Deels zijn we actief en expliciet ingericht om kinderen en jongeren op te nemen in het leven, en zelfs als we dat niet expliciet doen staat de kennis die we overdragen in een bepaalde traditie. Bijvoorbeeld: wanneer we spreken over democratie, over grondslagen of rechten van de mens. In wat voor wereld leven wij?
 
Naast kwalificatie en socialisatie heeft onderwijs ook impact op de persoon. Dit gaat niet over invoegen in een bepaalde orde, maar om manieren van zijn die te maken hebben met autonomie, kritische distantie, zelfstandigheid maar ook aanspreekbaarheid en verantwoordelijkheid. We zijn hier het praktische voorbij. Hoe ben je mens? Wat is wezenlijk? Hoe kunnen we leerlingen schoonheid laten ervaren?

Meetcultuur en vormend onderwijs 
De uitkomsten van het onderwijs in het 1e domein, het kwalitatieve domein, laten zich gemakkelijk meten. Beleidsmakers en overheid maar ook ranglijsten beperken zich vaak tot het kwalitatieve, meetbare domein. Denk aan de verplichte rekentoets, of het verlangen om kleuters steeds jonger naar school te laten gaan. Het meten staat goed onderwijs vaak in de weg, en in dit verband is de term ‘prachtig risico’ bedoeld: onderwijs voorbij het meetbare is prachtig en riskant.
 
Goed onderwijs, aldus Biesta, geeft zich rekenschap van wat het wil bereiken in de 3 domeinen. Wij maken dagelijks een afweging en moeten steeds oordelen wat wenselijk is, omdat het een voortdurend scheppend moment in de onderwijspraktijk brengt. Dit maakt onderwijs spannend. In het subjectieve domein ligt de ook kracht van de talen en de geesteswetenschappen op onze school.
 
Het “gezicht” van alfa
 
Onze gezamenlijke opdracht in de komende jaren is om alfa gezicht te geven. Dat zullen wij doen door aan de oppervlakte te brengen van dat wat er al is. Weten we van elkaar wat we doen? Is het herkenbaar voor de leerlingen? En maken we een keuze over de volle breedte van de 3 domeinen? Kan het spannender? Zijn andere werkvormen denkbaar, zetten we onze talenten voldoende in?
 
Fabels, Galenus van Pergamum en de toekomst van de talen  
Gert Biesta en de verschillende bijeenkomsten hebben geleid tot een nieuwe visie op ons talenonderwijs. Wij zijn ook in gesprek met onze leerlingen over de toekomst van hun onderwijs.
 
In het kwalitatieve domein, op het gebied van taalverwerving, is veel tot stand gekomen; het is vanaf dit jaar mogelijk op school om alle internationaal erkende diploma’s te behalen zoals Cambridge, DELF (voor Frans) en het Goethe certificaat voor Duits. Er is veel belangstelling voor deze extra lessen.
 
Wat gaan we in de komende tijd doen? Wij beginnen met 2 nieuwe projecten voor klas 3 en 4. Het onderwerp voor klas 3 is: Fabels door de eeuwen heen. Klas 4 gaat zich bij de verschillende talen bezighouden met ‘dromen’, dit thema is gekozen op basis van de Grieks-Romeinse arts-filosoof Galenus van Pergamum. We werken samen met de faculteit der geesteswetenschappen van de Universiteit van Utrecht. Leerlingen met het profiel CM en EM van klas 4 zijn benaderd mee te denken over de invulling van deze weken.