(035) 624 11 81

Studiereis Kenia Nicolette Swinkels

26 februari 2020 - 30 april 2020

Een van onze docenten, Nicolette Swinkels, bracht onlangs een bezoek aan Kenia. Over haar ervaringen schreef ze dit verhaal:

Wat krijg ik een fantastische kans van school om naar Kenia te gaan met bèta-partners! Ik wil jullie hier graag van mee laten genieten door mijn persoonlijke ervaringen met jullie te delen. Een belangrijk doel van mijn reis is genieten van de natuur in Kenia. We gaan hier kamperen, dus kan ik de natuur dag en nacht ervaren, want we slapen er midden in de mooiste oases. Mijn volgende missie is om mee te leven met het leven hier in Kenia, de relaxte instelling van hun Afrikaanse cultuur, leven zonder deadlines en samen zijn in plaats van individualisme, spreekt me erg aan. Dus ik neem me voor zoveel mogelijk te leren van deze leefwijze én stiekem wil ik een zaadje planten op Kekopey Secundary School om actieve werkvormen te gebruiken in hun lessen (zoals een spelenderwijs of onderzoekend leren). Dit beschrijf ik mijn verhaal dat je hieronder kan lezen:

Havermoutpap en spelen in de les op een school zonder mobieltjes

We gaan met een groep van 7 docenten naar de Kekopey Secundary School. Het is een middelbare school voor jongens en meisjes van de staat allemaal in een keurig uniform, jongens met een broek en meisjes met een plooirok. Lang haar is niet toegestaan vanwege de luizen, dus hun hoofden zijn genderneutraal.Dit is de goedkoopste school waar leerlingen al om 7 uur op school moeten zijn en daar blijven tot 17:00 uur. Ze mogen, als ze willen, nog 2 uur langer blijven. Dat kunnen onze leerlingen in Nederland zich, denk ik, niet voorstellen, dat je voor je plezier 12 uur naar school gaat. Als ouders het schoolgeld niet kunnen betalen, helpen ze op school, bijvoorbeeld in de keuken.


We hebben eergisteren al kennis gemaakt met onze Keniaanse collega’s en vooral met Christina, een docente Engels, heb ik een klik. Zij geniet zichtbaar en ze is net als ik moeder van (bijna) volwassen kinderen die alle drie studeren aan de universiteit. Docent zijn is een beroep om trots op te zijn in Kenia, dus ik zie dat ook terug bij haar collega’s die allemaal nog erg jong zijn. Christina geniet zichtbaar van het contact met de kids en heeft me ook persoonlijk voorgesteld aan veel kinderen bij ons vorige bezoek. Ze liet me zien dat ze alleen basis voorzieningen hebben: ieder kind heeft een eigen tafel in een klaslokaal met daarin boeken van school, een eigen bord, bestek en mok. Er is geen internet op school. Eten/drinken doet iedereen gewoon buiten op het gras. Dat grasveld is mega-groot met verschillende sportvelden erop: een voetbalveld, atletiekbaan, tennisbaan met net, volleybal veld, hockeyvelden en nog genoeg ruimte om gewoon te chillen. De lijnen zijn bij gebrek aan kalk in het veld gebrand.

Er staat een ton met water om te drinken. Het valt me op dat veel kinderen en docenten erg slechte tanden hebben. Door de masterclass van Renate leer ik dat er een veel te hoge concentratie fluor in het water in deze omgeving zit. Fluor is toch goed voor je tanden ,zou je zeggen, maar nee, in deze hoge concentratie tast het botten en tandbeen aan. Alle kinderen zijn vrolijk en zien er gezond uit, voor zover je dat kan zien met die dikke trui aan (bij 28 graden) Maar goed, om te zorgen dat iedereen goed eet krijgt elk kind uit de keuken (houten schuurtje zonder ventilatie) om 11 uur superzoete havermoutpap in de mok (in de rij voor pap op foto) en om 13:00 uur een warme maaltijd.

Wij moeten ons allemaal om de beurt voorstellen aan alle leerlingen, lekker ongemakkelijk, en ik moet dus nog steeds naar de wc…geen idee waar die is. Heb ik de vorige keer niet naar gevraagd. Rita, een schat van een piepjonge Engels docente, staat me op te wachten want ik mag bij haar in de les komen kijken. Maar nu moet ik toch echt, dus gelukkig brengt Christina me snel naar het wc hokje heel veel verderop, midden op het veld, zo’n gat in de grond waar je in moet mikken. Nergens water om je handen te wassen, dus maar zo naar de les, jakkes. Volgende Afrika reis toch maar zo’n ontsmettingsgel mee nemen. Rita heeft haar klas van 60 leerlingen goed onder controle. “Goodmorning” zegt zij, “goodmorning” reageert de klas in koor. Dat in koor dingen herhalen blijkt de normale gang van zaken en leerlingen vinden dat volgens mij wel leuk, dat houdt ze wakker, want de uitleg en aantekeningen maken gaat gewoon een heel lesuur door.

Hier staat Rita les te geven. Ik verbaas me in de lessen die ik meeloop, zowel bij Engels als biologie over de moeilijkheidsgraad van het lesmateriaal, vwo+ niveau, terwijl alle leerlingen dit krijgen. Sommige dingen, bijvoorbeeld over de bouw van 6 verschillende soorten houtvaten, heb ik zelfs op de universiteit niet gehad, echt bizar dat ze dat moeten weten en een veel te moeilijk abstractieniveau voor 15 jarige leerlingen. Dan herhalen ze dus ook niks van de docent omdat ze er geen snars van snappen, alleen goodmorning wel natuurlijk. Deze kids vinden het duidelijk fijn om op school te zijn, ze ogen heel ontspannen, giechelen, lachen en kletsen ook net als onze leerlingen, maar dan heel zachtjes en maar af en toe. Ze proberen ook stiekem op een andere plek te gaan zitten tijdens de les, maar hebben wel veel meer respect voor de docent dan mijn eigen leerlingen in Nederland. Dat merk ik aan kleine dingen zoals dat ze uit zichzelf de leerkracht helpen met bijvoorbeeld een krijtje halen voor het bord en dat ze graag de beurt willen hebben, dan gaan ze bijna staan met hun hand omhoog en in plaats van mevrouw, mevrouw roepen maken ze een soort klakgeluidje met hun tong om extra de aandacht te trekken. Ook kunnen ze rustig aan het werk zijn zonder dat de docent er is (toen ik op de wc zat) en dan doen ze ook echt iets aan hun schoolwerk en ze gaan dan niet enorme herrie maken, zoals ik gewend ben. De docent hoeft dus ook niet echt in te grijpen tijdens de les en kan zich focussen op lesgeven, echt fijn. Ik krijg hierdoor enorm veel zin in onze les, genetica voor 18 jarigen, samen met Henk. Eerst hebben de kids nog hun papmomentje, dus wij gaan kijken bij de keuken. Ik mag proeven uit de mok van een meisje en we besluiten ook een beker te nemen. Je moet wel spierballen hebben om zoveel dik geworden havermout te roeren, zoals een vader van een leerling deed en dat in in de rook van het houtvuur waarop de pannen worden verwarmd.

Ondertussen vermaak ik me met leerlingen om foto-shoots te doen, zij mogende foto’s maken en kijken dan op mijn toestel hoe ie is geworden, dat vinden ze fantastisch want ze hebben niet eens een mobieltje. Ze gaan helemaal los als ze wat ruimte krijgen. Dan zijn ze lekker druk, lijken mijn mentorleerlingen wel. Tineke laat leerlingen haar blonde haar voelen, daar gaan ze ook helemaal op los, volgens mij staan er wel 30 kinderen elkaar te verdringen om te voelen. Als ze ook aan mijn haar gaan zitten kap ik het toch af, daar heb ik geen zin in. Henk en ik lopen naar de auto om onze genetica opdracht voor alle leerlingen te pakken, maar dan blijkt Mozes onze chauffeur hem gepeerd te zijn en de auto zit op slot. Over 5 minuten begint ons blokuur les, stress…. We krijgen het raam opengeschoven en gelukkig voor ons ligt ons materiaal op hengelafstand, dus met een stok krijgen we alles naar ons toe geschoven. De anderen kunnen er niet bij dus Githa perst zich tussen raam en stoel door naar binnen. Wij gaan op een holletje door de hitte naar ons lokaal, wat we eerst niet weten te vinden.

Dan begint eindelijk onze fantastische ervaring: wat is het toch fijn om les te geven. Dat voel ik zo sterk! Het is extra ontspannen omdat Henk en ik het samen doen. Het maakt voor mij dus kennelijk helemaal niet uit of ik dat in Nederland of in Kenia lesgeef. Ik geniet van het contact met leerlingen. Ik vind het leuk om ze te enthousiasmeren en ik zie de zelfde behoefte aan geruststelling en zekerheid bij het doen van een voor hun onbekende activerende opdracht, waar ik met plezier het zetje naar zelfstandig leren bij geef. Wat is wel anders is dan bij ons is de geur in het lokaal, er hangt een lichte boerderijlucht.
Onze opdracht is een beetje gek, ze gaan in tweetallen een smiley-baby maken, de een is de vader en de andere de moeder. Bij indelen van moeder en vader moet ik steeds onder de tafel kijken naar rok of broek, beetje gênant, maar het is soms echt niet te zien of het jongens of meisjes zijn. Bij sommige duo’s laat ik een meisje juist de vader zijn of de jongen de moeder omdat het zo uit komt met indelen, daar moeten ze keihard om lachen, net als mijn leerlingen in Nederland trouwens, die vinden dat ook raar. Hun eigen biologiedocent vindt onze opdracht ook leuk en helpt ons mee bij ons 2e deel als leerlingen zelf aan de slag zijn, super leuk. Als de bel gaat is het lunchpauze. Ik geef Henk bijna een high five omdat ik zo’n kick heb gekregen van deze les, maar hou me in, haha. We denken dat het de lunch is die klaar staat in de docenten kamer, dus eten ons vol met het brood, jam en de pasteitjes, als blijkt dat dat er nog stond van het ontbijt…ik heb al 4 boterhammen op en niemand van de Keniaanse collega’s zegt ook iets van als we dat eten. Wat blijkt, de lunch komt nog, lamsvlees, koolsla en puree. Om onze dankbaarheid te tonen eten we dat ook nog, ze moeten wel hebben gedacht hebben dat we onverzadigbaar zijn. Daarna evalueren we de dag en worden er cadeautjes uitgewisseld, ik dommel weg met mijn volle buik. Wat ik wel meekrijg is dat Mr Paul samenvat dat ze gezien hebben dat leerlingen extra worden gemotiveerd door de activerende opdrachten. Yes, missie geslaagd!

Daarna zijn leerlingen en leraren buiten bezig met vrije activiteiten. Sommigen oefenen voor een interscholaire dans-, poëzie-, of zangwedstrijd ergens buiten op het veld, of in leeg lokaal. Anderen gaan sporten, de meesten hebben geensportkleding dus sporten ze gewoon in schooluniform. Een enkeling maakt huiswerk, wat eigenlijk schoolwerk is omdat niemand dat thuis kan maken, zonder elektriciteit in het donker. Wat groepjes jongens en meiden liggen te chillen in de zon, zou zomaar in de zomer in Nederland kunnen zijn.

Ik krijg hockey les van een aantal leerlingen op veel te hoog gras.Lekker heet zo in de zon. Volgens mij is mijn techniek een beetje gevaarlijk. Moe en voldaan gaan we tegelijkertijd met onze Keniaanse collega’s en leerlingen naar huis. Zij moeten alleen minstens een half uur lopen en wij gaan met de auto. Jammer dat er geen mogelijkheid is om bijvoorbeeld met Christina naar huis te gaan om te kijken hoe haar leven verder is, dat had ik graag gewild.